Niyet
Yolculuğun merkezinde niyet, ibadet bilinci ve sabır vardır.
İhramdan Mina’ya, Arafat’tan Müzdelife’ye, cemrelerden tavaf ve sa‘ye kadar hac yolculuğunun ana duraklarını tek sayfada, görsel ve etkileşimli bir akışla keşfedin.
Miladî karşılıklar Ummü’l-Kurâ hesaplamasına göre gösterilmiştir. Zilhicce başlangıcı ve resmî uygulama duyuruları kesinleştiğinde tarihler güncellenmelidir.
Hac; belirli zamanlarda, belirli mekânlarda yerine getirilen menâsikten oluşan büyük bir ibadettir. Bu rehber, ibadetin günlük akışını anlamayı kolaylaştırmak için hazırlanmıştır.
Fıkhî ayrıntılarda mezheplere ve organizasyon planına göre farklı uygulamalar bulunabilir. Kendi kafilenizin din görevlisi ve resmî Hac organizasyonu tarafından verilen talimatlar esas alınmalıdır.
Yolculuğun merkezinde niyet, ibadet bilinci ve sabır vardır.
Farklı coğrafyalardan Müslümanlar aynı menâsikte buluşur.
İhram, vakfe, tavaf, sa‘y ve cemreler belirli bir akış içinde yerine getirilir.
Kalabalık yönetimi ve resmî sevk saatlerine uymak ibadetin güvenli yürütülmesi için önemlidir.
Hac yolculuğunun ihram ve umre ile ilişkisine göre üç temel uygulama biçimi vardır.
Kişi önce umre için ihrama girer, umreyi tamamlayıp ihramdan çıkar; hac günlerinde yeniden hac ihramına girer.
Umre ve hac aynı ihram içinde birleştirilir. Umre tamamlandıktan sonra ihramdan çıkılmadan hac menâsikine devam edilir.
Yalnız hac niyetiyle ihrama girilir. Aynı hac mevsiminde umre, haccın parçası olarak bu ihrama dâhil edilmez.
Uzun yürüyüşler, sıcak hava, yoğun insan hareketi ve farklı günlerde değişen programlar nedeniyle fiziksel, zihinsel ve operasyonel hazırlık birlikte yapılmalıdır.
İHRAM · MÎKAT · NİYET
İhram yalnızca kıyafetten ibaret değildir; niyetle başlayan ve belirli yasakların devreye girdiği ibadet hâlidir. Hacca veya umreye niyet eden kişi, güzergâhına uygun mîkat sınırını ihramsız geçmez.
Temizlik, uygun kıyafet ve yolculuk hazırlığı yapılır.
Yapılacak ibadete göre hac veya umre niyeti edilir.
Niyetin ardından telbiye ile ihram hâli başlar.
İhram süresince geçerli yasaklara dikkat edilir.
لَبَّيْكَ اللّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ
“Buyur Allah’ım, buyur. Senin hiçbir ortağın yoktur; buyur. Hamd, nimet ve mülk sana aittir. Senin ortağın yoktur.”Aşağıdaki tarih karşılıkları hesaplamadır. Resmî Zilhicce başlangıcına göre bir gün farklılık oluşabilir.

Terviye günü · Hac günlerinin hareketli başlangıcı
Hacılar organizasyon planına göre Mina bölgesindeki çadırlara intikal eder.
Namaz, zikir, telbiye ve ertesi günkü Arafat intikaline hazırlık öne çıkar.
Kafilelerin Arafat’a hareket saatleri trafik ve resmî plana göre değişebilir.
Arafat vakfesi haccın temel rükünlerinden biridir. Hacılar belirlenen vakit içinde Arafat sınırları içinde bulunur; günün önemli bölümü dua, zikir, Kur’an ve ibadetle geçirilir.
Güneş altında gereksiz beklememek, su tüketimini aksatmamak ve grubun hareket saatlerine uymak önemlidir.

Arafat’tan sonra Müzdelife’ye geçilir. Akşam ve yatsı namazlarının cem‘i, Müzdelife vakfesi ve Mina/Cemerât yönündeki sonraki hareket bu gecenin ana başlıklarıdır.
10 Zilhicce’de Akabe Cemresi’ne taş atma, kurban, saç kesme/tıraş ve ziyaret tavafı gibi menâsik aynı gün içinde yoğun bir hareket oluşturabilir. Kafile planı bu sebeple özellikle önemlidir.
CEMERÂT
Bayramın ilk günü Akabe Cemresi’ne yedi taş atılır. Kalabalık sebebiyle belirlenen sevk saatlerine uyulur.
Temettu ve kıran haccında hedy yükümlülüğü bulunur. Uygulama, yetkili organizasyon sistemine göre yürütülür.
İlgili menâsikten sonra saç kesme/tıraş ile ihramdan çıkışın önemli aşaması gerçekleşir.
Haccın rükünlerinden olan ziyaret tavafı Mescid-i Haram’da Kâbe etrafında yedi şavt olarak yapılır.
Yapılacak hac türüne ve daha önce sa‘y yapılıp yapılmadığına göre Safâ ile Merve arasında sa‘y yerine getirilir.
Tavaf, Kâbe’nin etrafında yedi şavttan oluşur. Başlangıç ve bitiş hattı Hacerülesved hizasıdır. Kalabalıkta başkalarına zarar vermeden, görevli yönlendirmelerine uyarak hareket etmek esastır.
Başlangıç Hacerülesved hizasından şavta başlanır.
Yedi şavt Kâbe sol tarafta kalacak şekilde tavaf edilir.
Dua ve zikir Tavaf boyunca kişinin bildiği duaları okuması mümkündür.
Sonrası Tavafın ardından ilgili namaz ve gerekiyorsa sa‘y aşamasına geçilir.
Sa‘y Safâ’dan başlar, Merve’de tamamlanır. Safâ’dan Merve’ye bir şavt, Merve’den Safâ’ya ikinci şavt sayılır; yedinci şavt Merve’de biter.
Bu şema coğrafî ölçekli bir harita değildir; menâsik arasındaki temel hareket sırasını anlatmak için hazırlanmıştır.
Mina’da kalış ve cemrelere taş atma günleri hac akışının son büyük bölümünü oluşturur.
Küçük, orta ve Akabe cemrelerine sırasıyla yedişer taş atılır.
Cemrelere taş atma tekrarlanır. Organizasyonun sevk planına göre hareket edilir.
Mina’da kalanlar için cemrelere taş atmanın son günüdür.
Mekke’den ayrılacak hacılar için veda tavafı, hac yolculuğunun Kâbe ile vedalaşma anıdır. Fıkhî mazeretler ve hükümler konusunda grup din görevlisinin yönlendirmesi takip edilmelidir.
Su tüketimini gün içine yayın; susamayı beklemeden düzenli sıvı alın.
Uygun olan zamanlarda gölge, şemsiye ve organizasyonun sağlık tavsiyelerinden yararlanın.
Özellikle Arafat, Müzdelife ve Cemerât intikallerinde kafile planına uyun.
Otel, çadır, kafile sorumlusu ve acil irtibat bilgilerini telefon dışında da not edin.
Kalabalık yönetimi için belirlenmiş giriş-çıkış yönlerine ve bariyerlere uyun.
Kronik hastalık, ilaç ve özel destek ihtiyacınızı kafile sağlık ekibine bildirin.
Niyetle başlayan ve belirli yasakların geçerli olduğu ibadet hâli.
Harem’e hac veya umre niyetiyle gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınırlar.
İhrama girişte ve ihram sürecinde okunan “Lebbeyk...” zikri.
Belirlenen zaman içinde Arafat veya Müzdelife’de bulunma.
Kâbe etrafında yedi şavt dönmek.
Tavaf veya sa‘yde bir tam gidiş/dönüş birimi.
Safâ ile Merve arasında yedi şavt yürümek.
Mina’daki taş atma menâsikinin gerçekleştirildiği üç bölge.
Erkeğin saçını tamamen tıraş etmesi.
Saçtan kısaltarak ihramdan çıkış işlemi.
Harem bölgesinde kesilen hac/umre ile ilgili kurban.
11, 12 ve 13 Zilhicce günleri.
Aramanızla eşleşen terim bulunamadı.
Bu bölüm genel bilgilendirme içindir; şahsî fıkhî durumlarda din görevlisine danışılmalıdır.
Tüm soruları görüntüleBu sayfadaki tarihler hesaplanan Ummü’l-Kurâ karşılıklarıdır. Zilhicce başlangıcının resmî tespitine göre tarihler güncellenebilir.
Arafat vakfesi haccın temel rükünlerindendir ve 9 Zilhicce günü hac akışının merkezini oluşturur.
Taşların nereden toplanacağı konusunda uygulama ayrıntıları bulunur; kafilenizin din görevlisinin yönlendirmesini izleyin.
Hac türü, daha önce sa‘y yapılıp yapılmadığı, yoğunluk ve organizasyon planı uygulama zamanını etkileyebilir.

Hac programlarımız, konaklama seçenekleri ve organizasyon detayları için güncel programları inceleyin.
* 2027 tarihleri hesaplanan takvim karşılıklarıdır; resmî duyurulara göre güncellenmelidir.